Nieuwe Autoriteit, Geweldloos Verzet en Waakzaam Zorgen

Nieuwe autoriteit is minder een methodiek dan wel een basishouding. Vanuit deze basishouding gaat men op zoek naar het verbindende tussen opvoeder en kind om zo de relatie ouder-kind te verbeteren en wederzijds respect te installeren. 

Oude visies op autoriteit van de opvoeder in de ouder-kind relatie werken niet meer. Haim Omer formuleert een nieuwe visie op autoriteit door gebruik te maken van de positieve elementen uit het verleden. Nieuwe autoriteit is een gezagsrelatie die gebaseerd is op nabijheid (presentie), een warme relatie, steun en structuur, herstel, toezicht, zelfcontrole en transparantie.

Wat zegt de visie over...

Ouderschap

Ouderschap betekent aanwezig zijn in het leven van je kind. Ouderschap betekent ook dat niet alles wat je doet zal werken , werken aan verandering doe je geleidelijk aan en door je als ouder op je eigen gedrag te focussen. In situaties waarin ouders zich machteloos kunnen voelen, is het belangrijk om de zorg voor de ontwikkeling van het kind voorop te zetten en niet te handelen vanuit gezag. Door te kiezen voor geweldloze middelen, ontstaat een verschuiving van onmacht naar kracht. Het idee ‘it takes a village to raise a child’ is aanwezig in deze visie op ouderschap, de ouder doet een beroep op zijn netwerk en het kind wordt daarbij aangesproken vanuit een wij-boodschap in plaats van een ik-boodschap.

Opvoeding

Binnen de Nieuwe Autoriteit wordt opvoeding opgevat als een ‘samenwerking’ tussen de opvoeder en het kind, waarbij aanvaarde normen, regels en waarden zorgen voor een evenwichtige interactie en dialoog. Vanuit deze houding leren ouders de controle te krijgen over zichzelf en hun gedrag.
Bij negatief gedrag van het kind zal de ouder zich op een geweldloze manier verzetten en kan de ouder eenzijdig ingrijpen om escalatie te vermijden. Men gaat pas in geweldloos verzet als alle andere hulpmiddelen zijn gerbuikt om de dialoog aan te gaan . Tools die hierbij gebruikt kunnen worden zijn bookmark, aankondiging en sit-in.
Een andere belangrijke term in deze visie op opvoeding is waakzame zorg. Dit betekent dat de ouder aanwezig is in het leven van het kind, als ouder ben je bezorgd en tegelijkertijd geef je duidelijke grenzen en regels. Dit idee past binnen het concept van een autoritatieve opvoeding.

Ondersteuning

Het idee van ondersteuning bij opvoeding van het eigen netwerk is cruciaal in deze visie. Ouders staan er niet alleen voor.
Via lezingen, workshops en groepsbijeenkomsten leren ouders de ideeën van een geweldloze opvoeding kennen en toepassen. Voor professionals in zorg, opvoeding en onderwijs zijn er gerichte trainingen uitgewerkt.

Maatschappelijke context

Oude gezagsvormen werken niet langer, nieuwe vormen van gezag, passend bij het huidig maatschappelijk klimaat dringen zich op. Het ideeëngoed van Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet leidde in eerste instantie tot een gezinstherapeutische interventie voor gezinnen met kinderen met agressief en antisociaal gedrag. Geleidelijk aan werden de ideeën vertaald naar andere contexten en voor anderen doeleinden, bv. leiderschap in de professionele omgeving en het onderwijs.

Theoretische basis:

  • Hechtingstheorie 

  • Systeemtheorie 

  • Sociaal-politieke benadering geweldloos verzet – Mahatma Gandhi en Marten Luther King 

Wetenschappelijke onderbouwing:

Er zijn empirische aanwijzingen dat Geweldloos Verzet effectief is en resulteert in een daling van hulpeloosheid bij ouders en een daling van probleemgedrag bij kinderen en jongeren tussen 8 en 12 jaar. Deze effecten zijn echter erg beperkt en preliminair. Er zijn nog veel vragen en onduidelijkheden, verder onderzoek is nodig.

Nieuw Autoriteit toegelicht

Podcast

In deze korte podcast 'Door de oren van een kind' nemen we je mee in het verhaal van een kind. Daarna licht de auteur, aan de hand van dat verhaal, zijn visie op opvoeden toe.

Wat?

v    Theoretisch kader
v    Prakijkmodel
v    Zelfhulpboek
 

Auteurs

Haim Omer, Hoogleraar Psychologie Universiteit van Tel Aviv, Israel, oprichter en directeur van het New Authority Centre in Israël 

Haim Omer portret

Referentiewerk

Boek Haim Omer

Omer, H. (2004). Non-violent resistance: a new approach to violent and destructive children.  
Omer, H., & Wiebenga E. (2015). Geweldloos verzet in gezinnen. Een nieuwe benadering van gewelddadig en zelfdestructief gedrag van kinderen en adolescenten. Bohn Stafleu van Loghum