Forumtheater

Door Har Tortike en jongeren van Forumtheater

Korte omschrijving

In Antwerpen ontstond in 2012 op initiatief van Aleydis Ceulemans FORUM. Forumtheater door jongeren tegen geweld in opvoeding en relaties. Voorstellingen kunnen gaan over kindermishandeling, intrafamiliaal geweld, seksueel misbruik, vechtscheiding, parentificatie, geweld in jonge relaties, groepsdruk, de positie van jongeren in bijzondere jeugdzorg of jeugdgevangenis, discriminatie, racisme, pesten en genderongelijkheid. 
 
We doen dat op basis van eigen ervaringen. Niemand van ons speelt zichzelf en iedereen is vrij om wèl of niet met eigen ervaringen te komen. 
 
We improviseren, zonder kostuums, zonder make-up, zonder speciale belichting of decors. We willen het in elk lokaal, op elke straathoek of dorpsplein kunnen spelen. 
 
De scènes zijn kort en lopen slecht af voor de hoofdrolspeler. We bespreken de scène met het publiek. Dan hernemen we de scène. Het publiek kan nu spelers vervangen. Zo wordt er een andere afloop ontwikkeld. Dit is theater om uit een onderdrukte situatie te komen. We oefenen voor de werkelijkheid. 
 
Elke voorstelling wordt geleid door een ervaren gespreksleider, de ‘joker’. Indien nodig zijn er nabesprekingen onder leiding van deskundige begeleiders in aanwezigheid van de acteurs. 

Doelgroep

Voor wie werkt met jongeren.

Link met congresthema

Het is ongelooflijk wat er elke keer gebeurt wanneer we spelen met een zaal. Soms ontploft die van woede en verzet, soms is er diepe veilige rust waarin mensen met hun getuigenissen komen. Altijd is er optimisme en een zucht van verlichting 'Hèhè, ik mag me losmaken van het geweld, ik ben niet de enige'. Heel simpel eigenlijk. Het mogen deel uitmaken van het verhaal en voelen hoe dingen in beweging kunnen komen, maakt heel wat emoties los.

Forumtheater heeft me geholpen om dingen een plaats te geven. Het helpt ook om de situatie van mijn ouders te begrijpen. (Nicole, actrice bij Forumtheater)

Wat jullie speelden is precies wat er thuis bij mij gebeurde. Dat was de eerste keer dat ik zag. Dat ik dus niet de enige ben die het meemaakt. Dat het dus ook niet mijn schuld is. Dat is zo raar om te beseffen. Ik ben jullie ontzettend dankbaar daarvoor. (een deelnemer aan een voorstelling)

Zo ging het eraan toe op het congres

Forumtheater is in de jaren ’70 ontstaan in Brazilië. Theatermaker Augusto Boal wilde opkomen voor onderdrukte boeren. Geïnspireerd door de ideeën van Paulo Freire ontwikkelde Augusto Boal het Theater van de Onderdrukten met forumtheater als methode. De boeren hebben weinig taal ter beschikking. Freire vertrekt vanuit sleutelwoorden, die voor een bepaalde gemeenschap heel belangrijk zijn, bvb. 'waterput' voor de onderdrukte boeren.

Forumtheater vertrekt vanuit eigen ervaringen van onderdrukking, zoals kindermishandeling, seksueel misbruik of het niet erkennen van kinderrechten. Ze spelen zo naakt mogelijk: geen kostuums, geen decors, geen uitgeschreven scenario's. 

Dan gaan de jonge acteurs Vicky, Kyona en Luka samen met Har van start. Kyona speelt een jonge studente, bij wie het misloopt op stage. Ze komt te laat, heeft rode ogen, is minder gemotiveerd. Een heel contrast tegenover enkele maanden geleden. Haar stagebegeleider probeert de redenen te achterhalen, met daarbij heel wat vooroordelen, veronderstellingen en wilde verwijten. Hij botst op een muur van stilte en wantrouwen. Daarna zie je hoe het er thuis aan toe gaat bij Kyona: heftige ruzies en discussies tussen haar ouders, financiële problemen die haar moeder frustreren, en geen tijd noch energie om naar Kyona te luisteren.

Daar stopt de scène. Har, die de stagebegeleider speelt, gaat op De Stoel zitten. Daar mag het publiek hem onderwerpen aan een spervuur van vragen. Die komen massaal. Waarom denkt hij eerst en vooral aan het imago van de school? Hoe durft hij telefoons te beantwoorden tijdens zijn gesprek met Kyona? Hij weigerde haar uitgestoken hand, wat denkt hij wel? De verontwaardiging is voelbaar.

Daarna herspelen de acteurs de scène, deze keer met iemand uit het publiek als stagebegeleider. Bij de 'stop' van de deelnemers wordt er nog eens van rol gewisseld. Daarna is er tijd voor een gesprek van mens tot mens: wat heb je gezien, en wat doet het met je? Daar toont de 'echte' Kyano haar kwetsbaarheid, haar gebrek aan vertrouwen in hulpverleners, in haar moeder, haar bezorgdheid om haar jongste broertje. Ze beantwoordt zonder schroom de vragen en geeft ons zo een inkijkje in haar persoon, die al zo jong geconfronteerd werd met de hardheid van het leven en die zich te snel alleen moest zien te redden. We begrijpen met z'n allen een beetje beter waarom ze haar verhaal niet zomaar wil doen, en dat ze zelf zo hard moet zoeken naar wat ze nodig heeft om het vertrouwen terug op te bouwen. Zo zegt ze zelf: 'Het duurt tijden voor ik vertrouwen heb in iemand. En in één vingerknip kan het weer helemaal weggevaagd zijn'.

Met veel respect voor de acteurs en onder de indruk van de methodiek verlaten de deelnemers de zaal.

 

Videomateriaal

Contact

Naam: Har Tortike

Website: www.forumtheater.be

Mail: har.tortike@forumtheater.be

Gsm: +31 (0)6 55 11 25 23 

Doe-workshop

forumtheater logo.jpg
forumtheater.jpg