Waakzame Zorg

Bij de toepassing van het gedachtengoed Nieuwe Autoriteit in de preventieve sfeer speelt vooral het concept Waakzame zorg of verbindend gezag een grote rol.  Het betekent dat je als opvoeder aanwezig bent in het leven van het kind, dat je weet waar het kind is, interesse toont en weet met wie het kind omgaat. Als ouder ben je bezorgd en durf je tegelijkertijd grenzen en regels te stellen. Het idee van waakzame zorg past dus binnen een democratische of autoritatieve opvoedingsstijl. Kenmerkend voor deze opvoeding is een hoge mate van ouderlijke verzorging, betrokkenheid, gevoeligheid, overleg op basis van redeneren, controle uitoefenen, en de stimulering van de autonomie van het kind.

Gezag kan volgens Haim Omer niet afgedwongen worden, en vindt zijn basis in een goede relatie met het kind en in positieve steun van de omgeving. Als ouder of opvoeder geef je het kind de boodschap 'Ik ben en blijf je ouder. Ik geef niet toe en ik geef je niet op.' 

"Waakzame Zorg  biedt een antwoord op vragen van ouders over waar ze voor hun kinderen de grens moeten trekken en wanneer ze moeten ingrijpen. Het is een houding waarmee je als ouder op een actieve en respectvolle manier deel kunt uitmaken van het leven van je kind. Waakzame zorg is vooral flexibel. Je geeft je kind allereerst ruimte en eigen verantwoordelijkheid. Pas als het nodig is, houd je je kind strenger in de gaten. Dreigt er werkelijk gevaar, dan kun je vastberaden ingrijpen."

Lees er meer over in het gelijknamige boek van Haim Omer (Hogrefe Uitgevers BV, 2015). 

Waakzame Zorg kenmerkt zich op volgende aspecten in de preventieve sfeer:

Warme relatie en open dialoog

Een eerste niveau is dat van de ouderlijke aanwezigheid en benadrukt het belang van een goede ouder-kindrelatie. Het is belangrijk dat ouders belevings- en ervaringsgericht met hun kind omgaan. Dit kan door positieve interesse te tonen in waar het kind mee bezig is, voor de vrienden, de school en voor wat het kind denkt en voelt. In de vele gesprekjes die de ouder met zijn kind heeft, is hij alert voor signalen om er gepast op te reageren (sensitief-responsief handelen). 

Gericht vragen 

De ouder of opvoeder toont een zekere bezorgdheid (bijvoorbeeld wanneer het kind nog steeds niet is thuisgekomen van een feestje) en zal hier met het kind dieper op ingaan. Door gerichte vragen te stellen (waar? bij wie? met wie?) vanuit een gevoel van wederzijds vertrouwen, kan men tot een dialoog komen en kunnen er afspraken gemaakt worden die tegemoetkomen aan de bezorgdheid van de ouder. 

Bronnen
  • (Nederlands Jeugdinstituut, op basis van Wubs, J. (2010), 'Liefde en leiding. Vier verschillende opvoedstijlen', in: Diekstra, R. en M. van Hintum. 'Opvoedingscanon. Omdat over kinderen zoveel meer te weten valt'. Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker.)
  • 'Geweldloos verzet in gezinnen. Een nieuwe benadering van gewelddadig en zelfdestructief gedrag van kinderen en adolescenten.' (Omer, H. en Wiebenga, E., uitgegeven door Bohn Stafleu van Loghum, 2007)
  • 'Nieuwe autoriteit. Samen werken aan een krachtige opvoedingsstijl thuis, op school en in de samenleving.' (Omer, H., uitgegeven door Molemann Mental Health en Hogrefe Uitgevers, 2011)