Radicalisering is een complex samenspel van factoren

Het proces van radicalisering wordt beïnvloed door een samenspel van individuele en contextuele factoren. Het gaat om een complexe combinatie van verschillende elementen die samenwerken en elkaar beïnvloeden. Dit kunnen zowel objectieve factoren zijn (vb. gebeurtenissen) als subjectieve factoren (vb. gevoelens). Welke elementen precies een rol spelen, is voor elke jongere anders en wordt sterk beïnvloed door de weerbaarheid van de jongere en mogelijke beschermde factoren in zijn omgeving. Het gaat dus ook steeds om een wisselwerking tussen individu en omgeving. Dé radicaal of dé Syriëstrijder bestaat dan ook niet: de precieze oorzaken en beweegredenen verschillen van persoon tot persoon.

Hieronder worden aantal elementen opgesomt die een rol kunnen spelen in het proces van radicalisering. Dit betekent niet dat deze factoren allemaal een oorzakelijke betekenis hebben. Sommige factoren die nauw samenhangen met het fenomeen van radicalisering zijn symptomen of correleren met de gevolgen. Het is belangrijk dat onderzoek de factoren onderscheidt die causaal samenhangen met radicalisering, zodat daar preventief op ingewerkt kan worden.

Macroniveau: factoren in de samenleving

  • Polarisatie in de samenleving
  • Gepercipieerde onrechtvaardigheid
  • Onvoldoende ruimte voor geloofsbeleving
  • Negatieve en stereotype berichtgeving
  • Blootstelling aan geweld
  • Internet en sociale media
  • Leefsituatie

Mesoniveau: relaties met anderen

  • Sociaal netwerk
  • Opvoeding
    • Omgaan met 'de ander'
    • Geweld binnen het gezin
    • Ingrijpen bij extreme uitspraken of gedrag
    • Opvoedingsstijl
    • Extra uitdagingen voor ouders met een migratieachtergrond

Microniveau: individuele kenmerken

  • Negatief zelfbeeld
  • Gebrek aan toekomstperspectief
  • Isolatie, gebrek aan verbondenheid
  • Frustraties en zich onbegrepen voelen
  • Beperkte religieuze kennis
  • Psychische kwetsbaarheid
  • Ingrijpende gebeurtenis
  • Persoonlijkheidskenmerken

Meer weten over hoe deze kenmerken een rol kunnen spelen in het proces van radicalisering? LLees het in het pdf bestandDossier Radicalisering - EXPOO (799 kB).