Kaders voor het perinataal netwerk

Deze pagina is geschreven door Veerle Decorte, ECK De Kraamvogel.

In onze huidige maatschappij zouden we het soms een beetje vergeten maar moeder worden is voor vrouwen en hun gezin een belangrijk overgangsmoment of transitie. Dit life event staat dikwijls naast een aantal andere zeer belangrijke gebeurtenissen bij jonge ouders. Trouwen, samenwonen, verhuizen of verbouwen, nieuw werk zoeken, een eerder miskraam of niet makkelijk zwanger geraakt zijn: allemaal ingrijpende veranderingen. Bij dit alles kunnen, willen en moeten ouders verschillende keuzes maken.

Een zwangerschap is het moment bij uitstek dat iemand in korte tijd, relatief veel gezien  wordt door verschillende hulpverleners. Binnen de context Huizen van het Kind komen op dit moment ook de drie doelstellingen tegelijk ook aan bod: preventieve gezondheidszorg, opvoedingsondersteuning, ontmoeten en sociale cohesie bevorderen. 

Bevallen is een wezenlijk deel van de transitie naar ouderschap maar het zal ondertussen wel al duidelijk zijn dat prenatale infolessen die alleen over ongemakken in de zwangerschap, arbeid en bevalling en borstvoeding gaan helemaal achterhaald zijn. De focus ligt eerder op wat (aanstaande) ouders mogen verwachten, welke keuzes ze hebben en hoe ze kunnen omgaan met wat er op hen afkomt.

Nood aan een aantal kaders, die mee richting kunnen geven aan een kwaliteitsvol perinataal aanbod?

Tijdens de dialoogdag 'Groeien naar ouderschap' in juni 2016 werden de diverse kaders voorgesteld. Lees meer: presentatie Groeien in ouderschap - Antwerpen

1001 kritieke dagen en Infant Mental Health

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de eerste 1001 levensdagen – van conceptie tot en met het tweede levensjaar –van het grootste belang zijn voor een gezonde emotionele ontwikkeling. De hersenen van de foetus en baby zijn dan volop in ontwikkeling en kunnen zowel positief als negatief beïnvloed worden.  De basis voor een goede hechting start immers al bij het verlangen samen een kindje te krijgen. Veel stress en een onveilige hechting hebben negatieve gevolgen, zoals sociaal-emotionele en lichamelijke problemen voor de rest van het leven. Sterker nog: de basis voor goed burgerschap wordt in deze eerste 1001 dagen gelegd.

Al tijdens de zwangerschap kan de vroedvrouw of arts een beeld krijgen hoe er over de baby wordt gedacht, gewenst, gedroomd. Sensitief reageren op de signalen van hun kindje legt de basis voor een goede, veilige hechting. Door hun voorbeeldfunctie maar ook door dit actief te benoemen kan dit proces door bijvoorbeeld de vroedvrouw en de kraamverzorgende mee ondersteund worden.

Preparation for Birth and Beyond

In Groot-Brittannië onderzocht Mary Nolan wat (toekomstige) ouders echt nodig hebben en aan welke onderwerpen ze echt iets hebben tijdens de perinatale workshops. Met andere woorden: welke manier van werken komt echt tegemoet aan de noden en behoeften van (toekomstige) ouders. De transitie naar ouderschap is een universeel gebeuren. Daarom is het belangrijk dat er ook een universeel aanbod gegeven wordt aan toekomstige ouders in plaats van gefragmenteerd. Uitgangspunt blijft dat toekomstige ouders proberen de beste ouder te worden en te zijn. Deze sterkte kan je ook gebruiken. Dit werkt het beste in kleine groepen waar de groep ondersteuning biedt maar er ook ruimte is om op individuele vragen een antwoord te geven of gericht door te verwijzen.

Bij de voorbereiding van de info die je individueel of in groep aanbiedt moet je aan deze zes universele thema’s aandacht besteden:

  • De ontwikkeling van ons kindje
  • Wat verandert er voor mij en ons
  • Bevallen en eerste kennismaking met je kindje
  • Zorgen voor ons kindje
  • Onze gezondheid en welzijn
  • Wie is er om ons te helpen
Meer weten?
Centering Pregnancy®

Centering Pregnancy® is oorspronkelijk een Amerikaans zorgconcept maar ondertussen ook in Australië, Zweden, UK en Nederland vrij goed geïntroduceerd.  Ook in Sint Niklaas loopt een proefproject in het Wijkgezondheidscentrum De Vlier met de vroedvrouwen van Vita-Nova

Zowel de medische begeleiding als de info wordt samen in kleine groepen georganiseerd. De tijd die zwangere koppels doorgaans kunnen of willen besteden aan de voorbereiding van de geboorte wordt zo optimaal benut.  Zwangeren worden niet top down benaderd maar samen met andere zwangeren in een actieve rol in het zorgproces. Op deze manier laat je vrouwen/gezinnen in hun kracht staan om eigen, bij hen passende keuzes te maken. "Tell me and I forget. Teach me and I remember. Involve me and I learn.“

Niet alleen medische opvolging wordt zo aangereikt maar ook de mogelijkheid om samen met lotgenoten op weg te gaan. Dit kan bijdragen tot het vormen van een broodnodig eigen netwerk rond het gezin.

Je bent niet alleen, in de groep krijg je toch je aandacht."  "Het is gezellig en er kan veel tijd besteed worden aan onderwerpen die anders niet in zo veel diepte worden besproken." "Tien weten meer dan twee. Anderen stellen vragen waar je zelf niet aan had gedacht. Zo krijg je veel meer kennis dan tijdens de korte consulten." Citaten van aanstaande ouders

Herbekijk de lezing Preparation for Birth & Beyond
Lezing door Prof. Mary Nolan op de dialoogdag 'Groeien naar ouderschap' op 17 juni 2016