Hoogbegaafdheid in Vlaanderen

In de (geestelijke) gezondheidszorg in Vlaanderen is hoogbegaafdheid een onderschat fenomeen. Er zijn heel wat voorbeelden terug te vinden waarbij mensen aangeven zich niet begrepen en/of geholpen te voelen in psychologische noch psychiatrische begeleiding. Naar hun aanvoelen is hoogbegaafdheid onvoldoende gekend. De reden daarvoor heeft te maken met het feit dat hoogbegaafdheid een eigenschap is die op zich helemaal geen probleem is. Het is net een persoonlijke sterkte, wat maakt dat er heel wat hoogbegaafden zijn die net vanwege die sterkte vlot en succesvol door het leven gaan. Gelukkig geldt dit voor een grote groep hoogbegaafden maar daarnaast valt niet te ontkennen dat er ook hoogbegaafden zijn die moeite ondervinden met zichzelf en/of de omgeving (gezin, school, leeftijdsgenootjes) waarin ze opgroeien. Bij die groep kan hoogbegaafdheid aanleiding geven tot milde en soms uitgesproken moeilijkheden. Praktijkervaring alsook wetenschappelijk onderzoek tonen aan dat het een risico vormt voor de verdere ontwikkeling van het kind wanneer hoogbegaafdheid niet erkend wordt. Hierdoor kunnen heel wat moeilijkheden ontstaan die door een  tijdige herkenning zouden vermeden kunnen worden. De blinde vlek die rond hoogbegaafdheid bestaat binnen de (geestelijke) gezondheidszorg kan bijgevolg de ontwikkeling van hoogbegaafde individuen negatief beïnvloeden.

Verder is het opvallend dat er, naast de blinde vlek, ook heel wat verkeerde opvattingen leven rond hoogbegaafdheid. Enkele vaak voorkomende denkfouten zijn:

  • Om van hoogbegaafdheid te kunnen spreken, zijn intelligentie (IQ>130) en sterke schoolresultaten noodzakelijk en voldoende.
  • Hoogbegaafdheid kan niet samen voorkomen met een leerprobleem of -stoornis.
  • Hoogbegaafdheid is een luxeprobleem. Het is een bonus die ervoor zorgt dat je een succesvol leven kan gaan leiden. Het is een zegen als je hoogbegaafd bent.
  • Hoogbegaafd zijn betekent een klas overslaan op school.
  • Alle hoogbegaafden hebben moeilijkheden op sociaal vlak.
  • Hoogbegaafdheid is geen probleem, bijgevolg is geen verdere tussenkomst nodig. Men moet enkel ingrijpen wanneer er een probleem is.
  • Hoogbegaafden maken geen fouten, ze halen altijd tienen.
  • Veel hoogbegaafden zijn ook hoogsensitief.
  • Veel hoogbegaafden hebben ook autisme of ADHD

  • Om in te spelen op de tekorten binnen de (geestelijke) gezondheidszorg en bovenstaande denkfouten recht te zetten, werd een project omtrent hoogbegaafdheid opgestart met ondersteuning van de Vlaamse overheid (Kabinet Minister Jo Vandeurzen). Door middel van dit project willen we de herkenning en erkenning van hoogbegaafdheid bevorderen binnen de gezondheidszorg in Vlaanderen. Zo werden er onder meer opleidingen voor hulpverleners over hoogbegaafdheid uitgewerkt en verschillende hulpmiddelen ontwikkeld (bv. brochures, website).