Het ondersteuningsnetwerk (opvoeden 'vanuit het dorp')

Isolement geeft ouders het gevoel er alleen en machteloos voor te staan en onvoldoende veerkrachtig te zijn. Vanuit de Nieuwe Autoriteit kunnen opvoedingsfiguren een beroep doen op een -zowel formeel als informeel- ondersteuningsnetwerk dat bestaat uit vrienden, familieleden, leerkrachten, de buurt,... Het handelen van ouders en opvoeders wordt gedragen door al deze steunfiguren, ze staan er niet alleen voor. 

'It takes a village to raise a child'

Als opvoedingsteam draag en vertegenwoordig je een geheel van aanvaarde waarden, normen en regels. Het Afrikaanse gezegde 'it takes a village to raise a child' stelt dat we meer moeten opvoeden vanuit collectiviteit, vanuit onze buurt als veilig vangnet. Binnen de Nieuwe Autoriteit is dit een vuistregel, en kadert het in het idee dat we opvoeders meer 'zuurstof' moeten geven. Opvoeders worden gemotiveerd om een netwerk uit te bouwen van mensen die achter hun keuze staan om op een geweldloze manier het gedrag van hun kind aan te pakken. Op die manier komt autoriteit niet van één of twee ouders, begeleiders,... maar van een ‘team’ van verantwoordelijke en betrokken volwassenen. 

Opvoeden is niet eenvoudig, en als opvoeder hebben we niet altijd een oplossing voor elk probleem of het antwoord op elke opvoedingsvraag. We kunnen aankloppen bij figuren uit de omgeving die belangrijk zijn voor het kind, of voor jezelf als opvoeder. De som van de delen biedt volgens Idan Amiel en Haim Omer een grote rijkdom, ook al staan de verschillende opvoeders niet geheel op eenzelfde lijn en hebben ze een andere invalshoek. Nieuwe Autoriteit gelooft sterk in het diversiteits- en krachtdenken. Dat ouders een andere opvoedingsstijl hebben, hoeft niet noodzakelijk een probleem te zijn, zolang ze maar beiden dezelfde grondhouding nastreven. Als opvoeder sta je dan ook in voor het welzijn en de veiligheid van de hele groep: het gezin, de buurt, de klas,... 

Samenwerking toont zich binnen Nieuwe Autoriteit zowel op het netwerkniveau, als op individueel niveau tussen ouder en opvoeder. Ook ouder, leraar, begeleider,... en kind zijn gelijkwaardig in hun ideeën, gevoelens en waarden. In eerste instantie moet een open, transparante en eerlijke dialoog mogelijk zijn. Pas dan kunnen bepaalde regels aanvaard worden door beide partijen. De opvoeder handelt daarbij steeds vanuit verantwoordelijkheid en zorg voor het kind of de jongere. Dat geldt zowel voor het algemeen welzijn en de veiligheid van het kind of de jongere, als voor bepaalde escalatieprocessen die kunnen ontstaan. 

Transparantie

Ouders hebben het soms moeilijk met het streven naar 'goed ouderschap' en zijn vaak bang om de muren van de privacy te doorbreken. Ze zijn bang om 'fouten te maken' of om beoordeeld te worden over hun opvoedkundig handelen. Nochtans zijn openheid en transparantie noodzakelijk om uit de machteloze frustratie te stappen. Uit het praktijkvoorbeeld van Jeugdzorg Emmaüs leren we dat 'de anderen' vaak erg bereid zijn om te helpen, als we maar de vraag in alle openheid kunnen stellen. Omer noemt dat ‘systemische aanwezigheid’: dat wil zeggen dat opvoedingsfiguren en kinderen het gevoel hebben dat de omgeving hen steunt en hen sociale bevestiging geeft. Het zelfwaardegevoel als opvoeder verbetert, en de gezinssituatie wordt daardoor een warmere, veiligere plek.

Training, supervisie en intervisie 

Omdat het concept van Nieuwe Autoriteit eerder 'in de vingers' moet zitten vanuit een grondhouding, komt het er volgens de bedenkers van het concept op aan om een 'mindswitch' te maken. Dat begint bij training van het concept, maar opleiding en vorming zijn onvoldoende om een algemene zienswijze te ontwikkelen volgens de principes van Nieuwe Authoriteit. Om het gedachtengoed te implementeren, moeten volwassenen eenzelfde, gemeenschappelijke taal kunnen spreken.  Die kan ontstaan door samen na te denken, uit te wisselen, en niet enkel pasklare antwoorden te vinden op bepaalde opvoedingsvragen. Er wordt dan ook sterk ingezet op intervisie- en supervisiegroepen: in buurten tussen buurtbewoners, politiediensten, lokale actoren,..., in voorzieningen, in scholen met leerkrachten of ouders van de kinderen in de klas,...  

Bronnen

Vormingsreeks door Veerle Lisabeth in samenwerking met ZITDAZO 

Artikel 'Geweldloos verzet en nieuwe autoriteit in gezinnen als antwoord op destructief gedrag bij jongeren. Een verhaal van nabijheid bieden én grenzen stellen' (Hermkens, L. en Hoet, J.) 

Lezing door Idan Amiel (Parents Counseling Unit - Schneider Medical Center, Israël)

Digitale rijkdom

Het digitale tijdperk heeft onze leefwereld verruimd. We staan met z'n allen voortdurend met elkaar in contact via smartphone (sms), internet en sociale media, online netwerken,... De Nieuwe Autoriteit wendt deze moderne uitwisselingstools aan om informele netwerken op te richten die het 'dorp' representeren en van daaruit erg waardevol kunnen zijn. Op die manier kunnen ouders, leerkrachten, buurtbewoners,... makkelijk met elkaar communiceren en elkaar via snelle gesprekjes, vragen, berichtjes,... ondersteunen in de opvoeding. Volgens Idan Amiel is er één aandachtspunt: het is niet geheel de bedoeling dat de steunfiguren elkaar om de oren slaan met goede raad, maar ook op zoek gaan naar krachtige daden die ze zélf kunnen stellen naar het kind of de jongere. 

Informele netwerken/groepen via sociale media 

  • WhatsApp-groepen 
  • Facebookgroepen (besloten groepen, messenger,...)