Geweldloos Verzet

In Nieuwe Autoriteit wordt geen gebruik gemaakt van geweld, zelfs niet als het kind of de jongere zich gewelddadig gedraagt. De ouder of de opvoeder verzet zich op een geweldloze manier tegen het (negatieve) gedrag en kan eenzijdig ingrijpen om de kans op escalatie te vermijden. Men gaat pas in 'geweldloos verzet' wanneer alle andere hulpmiddelen zijn aangewend om de dialoog aan te gaan. Als ouder kom je op dit punt tot handelen zonder de medewerking van het kind echt nodig te hebben. 

De-escalatie

Bij geweldloos verzet ligt de nadruk op controle over het eigen handelen van de volwassene. Dit is nodig om escalaties te voorkomen of stop te zetten. Als de communicatie niet meer positief verloopt, en de situatie dreigt te escaleren, tonen opvoeders dat ze zich verzetten tegen escallerend gedrag. Ze worden geholpen om minder constructieve communicatiegewoonten te herkennen zoals kibbelen, dreigen, zagen, smeken, preken en schreeuwen. Ze nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen aandeel in de escalaties en engageren zich om geweldloos te zijn: ‘ik zal zelf geen agressief gedrag vertonen, ik zal je niet belachelijk maken, ik zal je niet vernederen, ik zal je niet slaan.’ Na een conflict wordt er gestreefd naar verzoening en herstel, en leren opvoeder en kind met elkaar te onderhandelen. 

Om over te gaan tot dit 'geweldloos verzet', wordt een aantal tools gehanteerd: de bookmark, de aankondiging en de sit-in.

Bronnen:

Vormingsnetwerk Nieuwe Autoriteit en Geweldloos Verzet op School - Lezing: NA/GV in onderwijs: een wereld van verschil? (2015) 

Artikel 'Geweldloos verzet en nieuwe autoriteit in gezinnen als antwoord op destructief gedrag bij jongeren. Een verhaal van nabijheid bieden én grenzen stellen' (Hermkens, L. en Hoet, J.) 

Vormingsreeks door Veerle Lisabeth in samenwerking met ZITDAZO

Artikel 'Ghandi in huis' (Deferme, S.) in Bodytalk (Knack), JG 10, Nr. 97, Pg. 30-31 (mei 2015). 

Bookmark

De bookmark is het principe van een uitgestelde reactie. Tijd wordt gehanteerd als middel in emotieregulatie. Indien er voldoende veiligheid is – ook voor andere gezinsleden – hoeft een ouder niet onmiddellijk te reageren op gedrag. Als opvoeder kan en moet je niet meteen alles kunnen oplossen. Binnen Nieuwe Autoriteit wordt aangeraden om het 'ijzer te smeden als het koud is'. Je gebruikt als het ware een bladwijzer om later, op een rustig moment op de situatie terug te komen. De kans op samenwerking vergroot als alle partijen zijn afgekoeld. Meestal is een directe reactie op minder wenselijk gedrag een goede strategie, zolang de reactie in verhouding blijft tot het gestelde gedrag. Als opvoeder en kind beiden erg gefrustreerd en kwaad dreigen te worden, dan is het vaak een betere keuze om de reactie uit te stellen. 

De principes van Geweldloos Verzet leren opvoedingsfiguren aan om alternatieve interactiewijzen te gebruiken. Zo leren ze bijvoorbeeld korte en duidelijke boodschappen te geven, geen oordelende taal te gebruiken en discussies te vermijden. ‘Het is mijn taak als ouder. Ik moet dit doen.’ of ‘Ik kan je niet dwingen. Ik zal hierover nadenken, en ik kom erop terug.’

Aankondiging

Via de aankondiging wil je als opvoeder een keerpunt markeren om het anders te doen in de toekomst, en maak je vooral een verbintenis ten opzichte van jezelf. Via een boodschap van geweldloosheid (bv. een brief) kan je je weerstand aankondigen. Het bevat steeds een positieve opening en boodschap, een omschrijving van welk gedrag niet kan en wat jijzelf als opvoeder anders zal doen. Je benadrukt ook steeds de rol van het netwerk dat zich gezamenlijk als team verzet. 

Sit-In

Het traditionele verloop van de Sit-In is dat de opvoedings-figuur in de directe omgeving van het kind gaat zitten en het uitnodigt om na te denken over wat ze samen kunnen doen om het minder wenselijke gedrag in de toekomst te voorkomen. Er wordt daarbij gebruik gemaakt van de kracht van stilte. Ondersteund door een krachtgerichte basishouding, wachten ouders en opvoeders in stilte op een constructief voorstel van het kind of de jongere. De Nieuwe Autoriteit inspireerde zich hiervoor bij Ghandi.