De rol van de omgeving

Verschillende factoren bepalen mee of een kind zijn hoogbegaafd potentieel zal kunnen tonen en hij/zij zich gelukkig zal voelen. Dit betekent dat een gunstige omgeving talentontwikkeling zal bevorderen, terwijl een minder gunstige omgeving deze talentontwikkeling in de weg kan staan.

Als eerste vormen de OUDERS een van de belangrijkste personen gedurende de ontwikkeling van kinderen. Een warm en ondersteunend gezinsklimaat bevordert het welbevinden, het talentontwikkelingsproces en de sociale ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen. Ouders hun opvoedingsstijl, gedrag, waarden/normen, (realistische) verwachtingen etc. zijn hierbij erg belangrijk. Aanvullend dienen ouders als rolmodel voor hun kinderen. Dit alles is echter niet zo vanzelfsprekend. Hoogbegaafde kinderen brengen immers specifieke uitdagingen met zich mee. Zo zijn ze bijvoorbeeld erg kritisch, stellen ze veel waaromvragen, hebben ze vaker angsten, en gaan ze regels/afspraken uitdagen. Daardoor gaan ouders vaak onzeker worden over hun aanpak.

Daarnaast brengen kinderen ook veel tijd door op SCHOOL waar het even belangrijk is om het hoogbegaafd potentieel verder te stimuleren (zie ook ‘Hoogbegaafdheid in het onderwijs’). Wanneer kinderen onvoldoende uitgedaagd worden kan dit nadelen hebben voor onder andere hun motivatie, welbevinden, schoolresultaten en relatie met klasgenootjes. Helaas is het opleidingsaanbod vaak niet aangepast voor hoogbegaafden (bv. te traag, te veel herhaling, nadruk op feitenkennis i.p.v. op redeneervermogen), wat kan leiden tot verveling, aandachtsproblemen, faalangst ect. Een aanbod op maat is dus noodzakelijk, maar ook het schoolse klimaat en de aanpak van de leerkracht zijn erg belangrijk.

Tot slot hebben kinderen een grote nood aan gelijkgestemde vriendjes of ONTWIKKELINGSGELIJKEN. Door hun bijzondere kenmerken, zijn hoogbegaafde kinderen iets ‘anders’ dan leeftijdsgenootjes. Ze hebben bijvoorbeeld andere interesses, beleven school op een andere manier,  gebruiken een complexer taalgebruik etc. Hoewel sommige kinderen een groot zelfvertrouwen hebben en dit ‘anders zijn’ met trots omarmen, is er eveneens een groep kinderen voor wie dit ‘anders zijn’ zeer bedreigend is. Die laatste groep zal er bijvoorbeeld alles aan doen om net niet op te vallen, waardoor ze hun potentieel of zelfs persoonlijkheid verstoppen/aanpassen om erbij te horen. Voor beide groepen is het van uitermate groot belang om in contact te komen met ontwikkelingsgelijken, wat bijvoorbeeld kan via hobby’s, een kangoeroeklas of plusklas (zie hoogbegaafdheid in het onderwijs) …