Aansprekend opvoeden. Balanceren tussen steun en toezicht

Auteur :

RMO

Jaar van publicatie :

2001

Thema :

Opvoeden en de omgeving

Type :

Document


Korte beschrijving:

Ouders krijgen meestal weinig erkenning als het goed gaat met hun kinderen. Maar als het met de kinderen niet zo voorspoedig gaat - bijvoorbeeld wanneer ze gedragsproblemen vertonen of zich crimineel gedragen – wordt al gauw met een beschuldigende blik gekeken naar de ouders.

Dat is hoe dan ook ten onrechte: ook andere volwassenen, zoals de mensen op school, bij de sportclub, in de buurt of in de jeugdzorg, spelen hierin een rol. Bovendien is er eenoverheidsbeleid dat mede van invloed is op de opvoeding van kinderen.

Dat zegt de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) in het advies Aansprekend Opvoeden.

Het kabinet vroeg de RMO om advies over de verschuiving van de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van het gezin naar andere opvoeders. In het advies stelt de RMO dat er een gat gevallen is in de pedagogische infrastructuur. De Raad verstaat onder deze infrastructuur het conglomeraat van ouders, gezinnen, scholen, kindercentra, buurten, clubs en verenigingen. Door tal van maatschappelijke ontwikkelingen zijn bestaande kaders verdwenen zonder dat er nieuwe voor in de plaats zijn gekomen.

In het rapport wordt aangegeven dat gezinnen het eerste opvoedingsmilieu voor kinderen vormen. Bij de presentatie van het advies noemde professor M. de Winter ouders de spin in het web. Omdat er gaten in het opvoedingsnetwerk zijn gevallen, moet er een beleid komen waarin de hiaten worden opgevuld. Burgers, instellingen en overheden moeten de opvoeding als een gedeelde verantwoordelijkheid gaan zien. De RMO staat een nieuwe pedagogische infrastructuur voor door:

  • ‘verdichting van de opvoeding’ (meer op jeugdigen gerichte voorzieningen en mensen die zich op een persoonlijke en constructieve manier met hen bezig houden);
  • ‘sturing door dialoog’ (geen vraagsturing, maar consensus bereiken door luisteren, elkaar serieus nemen, onderhandelen);
  • ‘samenhang door identificatie‘ (met name door een vertrouwde, kleinschalige en mogelijk homogene omgeving).

De RMO formuleert onder meer als concrete aanbevelingen:

  • Het onderwijs moet de communicatie met de leerlingen over het sociale en pedagogische klimaat op school krachtig ter hand nemen. Dat kan met behulp van de informatie- communicatietechnologie, waarin veel moderne leerlingen expert zijn.
  • De gemeentelijke overheid moet de buurt niet alleen zien als een plek voor mensen om te wonen. Zij moet er - in samenspraak met jongeren en ouders - ook voor zorgen dat voorzieningen voor kinderen en jongeren, zoals buurtcentra en sportverenigingen, in buurten komen én blijven. Dat zijn immers bij uitstek plaatsen waar wordt opgevoed.

De uitgave Aansprekend opvoeden bestaat uit een relatief kort advies met als bijlagen een basisdocument en een aantal voorstudies. In het basisdocument biedt A. Baas een uitgebreide literatuurstudie over opvoeding, onderwijs en samenleving. In andere bijlagen wordt uitvoerig ingegaan op de relatie tussen ouders en school.

Reageer op dit artikel

8 + 3 =
Los deze simpele mathematische vraag op en geef het resultaat in. Bijvoorbeeld voor 1+3, vul je 4 in.