Aanbevelingen om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen

Ondanks het grote aanbod opvoedings- en gezinsondersteuning in Vlaanderen en Brussel, wijst het onderzoek uit dat er nog onvoldoende aan de noden van ouders van een kind met een handicap tegemoet gekomen wordt.

De onderzoekers doen aanbevelingen op vlak van inhoud, vorm en de organisatie van het aanbod.

Inhoud van het aanbod

Het verder uitbouwen van het aanbod opvoedingsondersteuning voor ouders van een kind met een handicap is zeker wenselijk.
De vragen en noden van deze ouders liggen op verschillende vlakken en zijn van gezin tot gezin verschillend.  Meest in het oog springende noden zijn:

  • emotionele steun, zowel bij het verwerkingsproces als later in het gezinsleven
  • informatie over mogelijkheden inzake opvang, vrijetijd, onderwijs, begeleiding van het kind met een handicap
  • advies over de aanpak en begeleiding bij de ontwikkeling en het functioneren van het kind, vooral op vlak van gedrag, emoties en omgang met anderen, verstandelijke ontwikkeling en schoolse vaardigheden
  • ondersteuning bij thema's in verband met school bijv. school- en studiekeuze, huiswerkbegeleiding, omgaan met faalervaringen
  • vragen bij opvoeding in het algemeen, het samen opvoeden van de verschillende kinderen en de bredere gezinsomstandigheden

Op het breder vlak van gezinsondersteuning komt ook het thema van de zorg-werk-leven balans sterk naar voren.  

Vorm van het aanbod

De vragen van ouders zijn divers, de gewenste vormen van ondersteuning eveneens.  Er is geen 'one size fits all'-aanpak mogelijk.  Afhankelikj van de specifieke vragen en verwachtingen, geven ouders aan zowel gebruik te willen maken van brochures en schriftelijke informatie, informatie- ent thema-avonden, lotgenotencontact en praatgroepen, individuele informatie, advies en begeleiding, en oudercursussen.  Voor ouders is het belangrijk dat ze kunne kiezen en terecht kunenn bij hetgeen best bij hen als ouders, als gezin past.

Anderzijds is de vraag naar lotgenotencontact en -ontmoetingen groot.  Dit kan door verschillende actoren georganiseerd worden.  Ook het versterken van steunnetwerken is een grote vraag en uitdaging.  Er werden de vorobije jaren verschillende methdoieken uitgewerkt om aan de slag te gaan met de netwerken rond personene met een handicap en hun gezin.  Die zouden nog sterker kunnen ingebouwd worden in de aanpak van regulieren en specifieke diensten voor opvoedings- en gezinsondersteuning.

De onderzoekers vragen specifieke aandacht voor kansarme en kwetsbare gezinnen.  De binnen Kind en Gezin ontwikkelde expertise in het werken met gezinsondersteuners is hier een inspirerend voorbeeld.

Organisatie van het aanbod

Toegang

Ouders vinden moeilijk hun weg in het bestaande aanbod en kennen het te weinig.  Onderzoekers stellen een goed werkende sociale kaart voor met zowel het algemene aanbod van opvoedingsondersteuning als het aanbod van handicapspecifieke diensten en dit geordend volgend logische zoekcriteria.
Ouders erveran naast een informatietekort nog andere drempels om ondersteuning te zoeken: ze staan er niet bij stil dat ze hulp kunnen vragen bijv.  Het is daarom van belang dat signalen van ouders tijdig opgemerkt worden en samen met de ouders gezocht wordt naar het meest passende aanbod.

Ook zou er minstens een jaarlijks huisbezoek kunnen gebracht worden door een 'gezinscoach'

Ook is het goed dat actoren van de Huizen van het KInd duidelijk en expliciet aangeven dat ouders van een kind met extra zorgnoden welkom zijn.

Beschikbaarheid

Het is noodzakelijk dat ouders van een kind met een handicap beroep kunnen doen op kinderopvang en buitenschoolse opvang in de regio.

Tevens zijn voldoende vormen van respijtzorg van belang om opvang te voorzien als de zorglast voor ouders te groot wordt.

In de interviews wijzen ouders op de lange wachtlijsten voor thuisbegeleiding en andere specifieke hulpvormen.